Velayetin Değiştirilmesi Davası Nedir?
Velayet; anne ve babanın, ergin olmayan çocuğun kişiliği ve malvarlığı üzerinde sahip oldukları hak, yetki ve yükümlülüklerin bütününü ifade eder. Boşanma davası sonucunda velayet düzenlenirken temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimi açısından hangi ebeveyn yanında kalmasının daha uygun olduğu değerlendirilerek velayet anneye veya babaya bırakılabilir.
Ancak velayete ilişkin verilen kararlar değişmez nitelikte değildir.Kararın verilmesinden sonra koşulların değişmesi ve mevcut velayet düzenlemesinin çocuğun üstün yararına aykırı hâle gelmesi durumunda velayetin değiştirilmesi talep edilebilir.
Velayetin Değiştirilmesi Davası Ne Zaman Açılır?
Velayetin değiştirilmesi davası herhangi bir hak düşürücü süreye veya zamanaşımı süresine tabi olmaksızın, koşulların gerektirdiği her zaman açılabilir. Velayete ilişkin uyuşmazlıklar kamu düzeniyle doğrudan ilgili olup bu davalarda re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Mahkeme, tarafların ileri sürdükleri hususlarla ve sundukları delillerle bağlı olmaksızın çocuğun üstün yararını gözeterek gerekli araştırma ve incelemeleri yapabilir.
Bu kapsamda, velayete ilişkin yargılamalarda çocuğun üstün yararının belirlenmesine yönelik yeni vakıa ve deliller yargılamanın ilerleyen aşamalarında da mahkemenin değerlendirmesine sunulabilir.
Velayet Davalarında Sosyal İnceleme Raporunun Önemi
Velayet davalarında tanık beyanları, belgeler, okul ve sağlık kayıtları ile tarafların yaşam koşullarını ortaya koyan diğer delillerden yararlanılabilir. Bununla birlikte, velayetin belirlenmesinde sosyal inceleme raporları önemli bir değerlendirme aracıdır.
Sosyal inceleme kapsamında alanında uzman kişiler; anne ve baba ile, gerekli ve uygun görülmesi hâlinde çocukla görüşmeler gerçekleştirir. Ebeveynlerin yaşam koşulları, çocukla ilişkileri, çocuğun ihtiyaçları ve gelişim özellikleri değerlendirilerek çocuğun üstün yararı açısından hangi velayet düzenlemesinin daha uygun olacağı konusunda mahkemeye görüş sunulur.
Sosyal inceleme raporu hâkimi bağlayan kesin bir delil niteliğinde olmamakla birlikte, mahkemenin velayete ilişkin değerlendirmesinde önemli bir yere sahiptir. Mahkeme, dosyadaki tüm delilleri birlikte değerlendirerek çocuğun üstün yararına uygun şekilde karar verir.
Velayet Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Velayetin değiştirilmesi davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise dava, Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme bakımından ise velayetin değiştirilmesi talebi, kural olarak davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde ileri sürülebilir.
Daha detaylı bilgi için lütfen bizimle iletişime geçiniz.