Uyuşturucu Kullanma Suçunda Denetimli Serbestlik

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçunda, şüphelinin ilk kez bu fiili işlemesi hâlinde, kanunda aranan diğer şartlara bakılmaksızın kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının verilmesinden sonra, şüphelinin 5 yıllık erteleme (denetim) süresi içerisinde kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranması hâlinde, Cumhuriyet Savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına (takipsizlik) kararı verilir.Erteleme süresi boyunca, şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Cumhuriyet Başsavcılığı, kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararını ilgili Denetimli Serbestlik Şube Müdürlüğü’ne göndererek, denetimli serbestlik tedbirinin infazını sağlar.

Denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından şüpheli adına çağrı kâğıdı düzenlenir ve denetim planı tebliğ edilir. Yargıtay içtihatlarına göre, denetimli serbestlik kararının şüpheliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesinden sonra, şüphelinin mevzuatta öngörülen 10 günlük süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurması gerekir. Şüphelinin bu süre içerisinde başvuruda bulunmaması hâlinde, kendisine ikinci kez tebligat yapılır. Bu tebligatta, önceki tebligata rağmen başvuruda bulunmadığı ve bu tebligat üzerine de öngörülen süre içinde başvurmaması hâlinde, yükümlülüklere ve tedavinin gereklerine uymamakta ısrar etmiş sayılacağı hususunda uyarı yer alır.Denetimli serbestlik müdürlüğünün çağrılarına uymayan kişi hakkında son olarak ihtaratlı tebligat yapılır. İhtaratlı tebligata da uyulmaması hâlinde, kişi ihlalde ısrar etmiş sayılır ve denetimli serbestlik dosyası kapatılır.

Tebligatlar Usule Uygun Yapılması Zorunludur!

Denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından yapılan tebligatlar, kişinin MERNİS adresine değil, bilinen en son adresine yapılmalıdır. Aksi hâlde yapılan tebligatlar usulsüz sayılır ve bu durumda kişinin denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal ettiğinden söz edilemez.

Denetimli Serbestlik Nasıl İhlal Edilir?

Türk Ceza Kanunu’nun 191. maddesinde, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçlarına ilişkin özel düzenlemeler yer almaktadır. TCK’nın 191/4. maddesi uyarınca, erteleme süresi içerisinde;

• Kişinin kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

• Tekrar kullanmak amacıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

• Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâllerinde erteleme kararı kaldırılarak kamu davası açılır.

Uygulamada en sık karşılaşılan ihlal türü, kişinin kendisine yüklenen yükümlülüklere uymamakta ısrar etmesidir. TCK’nın 191/4-a maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, kişinin erteleme süresi içerisinde yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi hâlinde hakkında kamu davası açılır.

TCK’nın 191/4. maddesi kapsamında “ısrar” unsurunun oluşabilmesi için, denetimli serbestlik müdürlüğünün uyarı yazılarında da belirtildiği üzere, yükümlülüğün bir yıl içinde iki kez ihlal edilmesi gerekir. Bu durum, yükümlülüklere uymamakta ısrar olarak kabul edilir.

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 44. maddesi uyarınca da, denetimli serbestlik kararlarının infazında, yükümlülüğün bir yıl içinde iki defa ihlal edilmesi, yükümlülüğe uymamakta ısrar sayılır. Yükümlünün uyarılmasından sonra bir yıl içinde ikinci ihlalin tespit edilmesi hâlinde, infaza son verilerek dosya kapatılır. Yargıtay uygulamalarında da, yükümlülüklere uymamakta ısrarın kabul edilebilmesi için ihlalin birden fazla kez gerçekleşmiş olması gerektiği vurgulanmaktadır. Nitekim Yargıtay, bazı kararlarında sanığın ilk çağrıya uymamasının, tek başına yükümlülüklere uymamakta ısrar olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.

Mahkeme Aşamasında İnceleme Nasıl Yapılır?

Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına ilişkin dosya;

• Tedaviye ilişkin evraklar,

• Tebligat mazbataları,

• Tebliğ-tebellüğ belgeleri,

• Bireysel görüşme tarihlerinin bildirildiğine dair belgeler,

• Bireysel görüşme tutanaklarıdâhil olmak üzere mahkeme tarafından ayrıntılı şekilde incelenir.

Bu incelemede, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin ihlalinde “ısrar” şartının gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilir. Ancak, yükümlü kişinin tedavi tedbirinin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle infaz edilemediğinin tespit edilmesi hâlinde, ısrar koşulu aranmaksızın kişi hakkında doğrudan kamu davası açılır.

 

Daha detaylı bilgi için lütfen bizimle iletişime geçiniz.