Velayet Hakkı Bulunmayan Eşin Çocukla Kişisel İlişkisinin Tamamen Kaldırılması Mümkün Müdür?

Av. Ceren YANIK > Makaleler > Velayet Hakkı Bulunmayan Eşin Çocukla Kişisel İlişkisinin Tamamen Kaldırılması Mümkün Müdür?
  • Velayet Hakkı Bulunmayan Eşin Çocukla Kişisel İlişkisinin Tamamen Kaldırılması Mümkün Müdür?

  • Ağustos 3, 2021
Paylaş

Çocuk ile ana ve babası, düzenli kişisel ilişki elde etme ve bu ilişkiyi sürdürme hakkına sahiptir. Ana ve babası ayrı olan çocuğun ebeveynleriyle düzenli kişisel ilişki kurması ve bu ilişkiyi sürdürmesi çocuk için bir hak olduğu gibi, ana ve baba için de haktır.

Kişisel ilişki düzenlenirken göz önünde bulundurulması gereken temel ilke, “Çocuğun üstün yararı”dır.

Çocuğun üstün yararı belirlenirken onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir. Ana ve babanın yararları, ahlaki değer yargıları, sosyal konumları gibi durumları çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur

Çocuk Hukuku’nun temel ilkelerinden olan çocukların beyanlarının dikkate alınması gerektiği göz önüne alınarak çocukların 4787 sayılı yasanın 5.maddesinde düzenlenen uzmanlarla ivedi olarak görüştürülmek suretiyle velayet hakkındaki beyanları dinlenmelidir.

İdrak yaşında çocuk, velayet konusunda mutlaka dinlenmelidir. Yargıtay’a göre idrak yaşı genellikle 8 yaş olarak kabul edilmektedir.
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir.
Çocuğun, eğitim, kültür, yaşam olanakları bakımından nerede yaşamak istediği konusunda bilgilendirilerek, velayet hakkındaki tercihinin kendisinden sorulması gerekmektedir.

Bunun yanında velayetin düzenlenmesinde çocukların üstün yararı için mahkemece bilirkişi raporu da alınmalıdır.4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 5. maddesi gereğince Aile Mahkemesi bünyesinde bulunan psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzmanlardan, her iki ebeveyn ve çocukla görüşmek suretiyle inceleme ve rapor istenip; tarafların barınma, gelir, sosyal ve psikolojik durumlarına göre çocuğun sağlıklı gelişimi için velayeti üstlenmeye engel bir durumun bulunup bulunmadığının araştırılması ve ebeveynlerinden hangisi yanında kalmalarının çocukların menfaatine olacağı tespit edilerek velayet konusunda mutlaka sosyal inceleme raporu alınmalıdır.

Kişisel İlişkinin Tamamen Kaldırılması Mümkün Müdür?
Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını Türk Medeni Kanununun 324. maddesinin (1.) fıkrasında gösterilen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki hakkı kendilerinden alınabilir (TMK m. 324/2).

Kişisel ilişki, kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin göz önünde tutulması gerekir. Kişisel ilişki hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir.

Kişisel ilişki düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır.

Çocuğun bu konulardaki üstün yararını belirlerken; çocuk yetişkin biri olmuş olsaydı, kendisini ilgilendiren bir olayda, kendi yararı için ne gibi bir karar verebilecekti ise, çocuk için karar verme makamındaki kişinin de aynı yönde vermesi gerekir; yani çocuğun farazi düşüncesi esas alınmalıdır.

Kişisel ilişki sadece çocuğun yüksek yararı gerektirdiği takdirde kısıtlanabilir veya kaldırılabilir. Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzurunun ciddi olarak tehlikede olduğuna ilişkin bir delil  yoksa kişisel ilişki sınırlanamaz.

 

Daha detaylı bilgi için lütfen bizimle iletişime geçiniz.

Paylaş